Veriyi okumak, terimi bilmekle başlar.
Bir haber "enflasyon düştü" diyorsa, baz etkisini bilmeden bunu yorumlayamazsınız. Burada BVAM'ın kullandığı bütün terimlerin karşılığı var — kısa, kaynaklı, örnekli.
GSYH
Gayrisafi Yurt İçi HasılaBir ülkede belirli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa değeri. Ekonominin büyüklüğünü ölçen temel göstergedir.
İlgili göstergeler →İşsizlik oranı
İşgücüne oranla iş arayanlarİş arayan ve çalışmaya hazır kişilerin işgücüne oranı. İşgücüne dâhil olmayanlar (öğrenciler, emekliler, iş aramaktan vazgeçenler) paydaya girmez — bu yüzden düşük işsizlik her zaman güçlü istihdam anlamına gelmez.
İlgili gösterge: İşsizlik Oranı →Mevsimsellikten arındırma
Dönemsel dalgalanmanın ayıklanmasıBir serideki düzenli mevsimsel etkilerin (tatiller, hasat dönemleri, okul takvimi) istatistiksel olarak çıkarılması. Böylece art arda gelen dönemler doğrudan karşılaştırılabilir hâle gelir.
İlgili göstergeler →Reel / nominal
Enflasyondan arındırılmış / arındırılmamışNominal değer cari fiyatlarla ölçülür; reel değer enflasyon etkisi çıkarılarak sabit fiyatlarla ifade edilir. Yıllar arası karşılaştırmada reel değer kullanılır.
İlgili göstergeler →Revizyon
Yayımlanmış verinin güncellenmesiİstatistik kurumlarının daha eksiksiz kaynak veri geldikçe önceki dönem değerlerini güncellemesi. Revizyon hata değil, standart bir üretim adımıdır; BVAM revizyonları gösterge sayfasında ayrıca not eder.
İlgili göstergeler →TÜFE
Tüketici Fiyat EndeksiHanehalklarının tükettiği mal ve hizmet sepetinin fiyat değişimini ölçen endeks. Enflasyon oranı genellikle TÜFE'nin bir önceki yılın aynı ayına göre değişimiyle ifade edilir.
İlgili gösterge: Tüketici Fiyat Endeksi (Yıllık Değişim) →